نفت کوره
نفت کوره ، یک فراورده جانبی
بیشتر نفت کورههای باقیمانده مصرفی در ایالات متحده آمریکا ، از خارج وارد میشود. این سوخت به قیمت بسیار ارزانی فروخته میشود (قبلا حدود ۷۰ درصد قیمت نفت خامی که از آن تولید شده است) و بعنوان یک فراورده جانبی تلقی میگردد.
مشخصههای بحرانی نفت کوره
مشخصههای بحرانی نفت کوره عبارتند از گرانروی و مقدار گوگرد. در سالهای آینده ، با توجه به لزوم جلوگیری از آلودگی هوا ، مقدار بیشینه گوگرد ، بی شک ، کاهش خواهد یافت. در برخی نقاط ، فقط نفت کورههای کمگوگرد میتوانند مورد استفاده قرار گیرند و این گرایش ، رو به توسعه است.
لینک ازمایش های کاربردی شیمی بصورت انیمیشن
توجه:برای نمایش انیمیشن ها باید برنامه Flash player بر روی کامپیوتر شما نصب باشد.
هر چند قير محصول آشنايي در زندگي ميباشد، در اين مطلب سعي شده تا خوانندگان را با شناخت علمي آن نيز آشنا نماييم:
قير، سنگينترين برش نفت خام و يكي از پيچيدهترين اجزاي آن، به رنگ تيره، به اشكال جامد، نيمه جامد يا ويسكوز و با منشاء طبيعي يا توليدي ميباشد. عمدة اجزاي سازندة قير از تركيبات هيدوركربوري با وزن مولكولي بالا تشكيل شده كه شامل مواد روغني، رزين و آسفالتينها ميباشد. اين ماده از نظر شيميايي داراي تركيبي بسيار پيچيده است و داراي خواص فيزيكي از جمله چسبندگي و ضد رطوبتي بوده و در ديسولفيد كربن و CO2 حل ميشود.
در برخي از كشورها، واژة آسفالت(Asphalt) معادل با واژه قير (Bitumen) به كار برده ميشود، اما در ايران، آسفالت بيشتر به معني مخلوطي از قير و ماسه كه در راهسازي كاربرد دارد، مورد استفاده قرار ميگيرد.
این روش به چند دلیل انجام میشود :
- جهت جایگزین نمودن پیچ های آسیب دیده و خورده شده
- جهت ارتقاء خصوصیات متریال پیچها
- جهت به حداقل رساندن زمان شل کردن پیچها در زمان Shut down
چگونه Hot Bolting را انجام دهیم :
- سرپرست انجام کار بایستی نفرات مورد نیاز ، متریال و تجهیزات و وسایل مورد نیاز فعالیت را بررسی و چک نماید.
- هر پیچ بایستی از لحاظ میزان سفتی چک شود و در صورت شرایط غیر عادی مثل شل بودن پیچ ، به سرپرست انجام کار گزارش گردد.
- سفت نمودن پیچها بایستی طبق ترتیب خاصی انجام شده و در هر لحظه روی یک پیچ کار گردد. معمولا سازندگان جدولی را برای ترتیب سفت نمودن بولتها ارائه می نمایند.
- جهت استفاده دوباره از یک پیچ و مهره بایستی بعد از باز نمودن آن کاملا تمیزکاری شده و روانکاری صورت گیرد. پیچ و مهره های آسیب دیده بایستی با پیچ و مهره جدید و طبق مشخصات Piping تعویض گردد.
- برش پیچ حین کار H.B با روشهای کاری گرم مانند هوا برش یا سنگ زنی مجاز نمی باشد و در صورت برشکاری پیچ به روش کار سرد مثل استفاده از مهره شکن هیدرولیکی با نظارت و تائید مسئولین انجام کار صورت گیرد.
- ترتیب انجام کار بایستی به نحوی باشد که هر پیچ بطور کامل سفت شده سپس کار روی پیچ بعدی انجام گردد و دقت شود هنگام سفت نمودن اولیه پیچها فشار متمرکز در یک قسمت از گسکت اعمال نشود چون باعث آسیب رساندن به گسکت میشود.
- پس از جایگزین کردن همه پیچها و سفت نمودن آنها بایستی طبق روش و دستورالعمل انجام H.B چک نهایی برای سفتی همه پیچها توسط اپراتور صورت گیرد.
از این روش بیشتر در مسیرهای بخار که دارای دمای بالایی می باشند در سایت زاگرس به دفعات استفاده شده است که مشهود ترین آنها منهولهای درام D-1001 یا استیم درام می باشد. در ضمن توجه شود در فلنجهایی که از گسکتهای نوع RTJ استفاده میکنند با این روش فشار زیادی وارد ننموده که باعث آسیب دیدگی رینگ RTJ می گردد.
دبی تزریق آب
از آن جا که دبی تزریق، به ابعاد مخزن بستگی کامل دارد، از عدد بدون بعد مویین برای عمومیت دادن نتایج، استفاده می شود. نتایج نشان می دهند که با افزایش عدد مویین، بازیافت نفت ابتدا افزایش می یابد و به یک مقدار بیشینه می رسد و پس از آن با افزایش عدد مویین، درصد بازیافت نفت کاهش می یابد. صعودی بودن منحنی تغییرات درصد بازیافت نفت بر حسب عدد مویین، در ابتدا به این دلیل است که راندمان جاروب کردن توسط آب، با افزایش مقدار تزریق آب، افزایش می یابد. در قسمت نزولی با افزایش عدد مویین که بیانگر غلبه نیروهای ویسکوز بر نیروهای مویین است، آب از میان ترک ها که نفوذ پذیری بالاتری دارند، عبور می کند. همین امر یعنی کانالیزه شدن آب از میان ترک ها، سبب باقی ماندن بخشی از نفت خام در مخزن شده و درصد نفت را کاهش می دهد.
اساسآ کاتاليزور به عنوان يک ترکيب شيميايي در نظر گرفته مي شود که قادر به اعمال اثر تسريع کنندگي و اثر جهت دهندگي بر پيشرفت واکنشي باشد که از نظر ترموديناميکي امکان پذير است. هنگامي که کاتاليزور به صورت محلول در محيط واکنشي است "کاتاليزور همگن" و وقتي که کاتاليزور فازي مجزا از فاز واکنش تشکيل ميدهد "کاتاليزور ناهمگن" ناميده مي شود.
در اکثر موارد کاتاليزور ناهمگن، کاتاليزور جامدي است که از تماس با آن واکنش گرهاي گازي يا مايع، متحول مي شوند و در نتيجه خيلي اوقات عبارت "کاتاليست" براي ناميدن کاتاليزور ناهمگن به کار مي رود
شبكه وسيع خطوط لوله انتقال نفتخام از مبادي توليد به پالايشگاههاي كشور، فرآوردههاي استحصالي از پالايشگاهها و همچنين فرآوردههاي وارداتي به نقاط مصرف كه در سراسر كشور پهناور ايران پراكنده است، در حقيقت شريانهاي حياتي اقتصاد، صنعت و زندگي جامعه ايران است
عملیاتی که در تولید و تصفیه نفت بر روی نفت خام انجام میگیرند، عبارتند از: روشهای گوناگون تقطیر ، روشهای فیزیکی و شیمیایی تصفیه و تفکیک و روشهای تغییر و تبدیل مواد در واحدهای مربوطه. بنابراین یک پالایشگاه ، مجتمعی از واحدهای مختلف تولید ، تصفیه و تغییر و تبدیل مواد خواهد بود که هر واحد آن مجهز به سیستمهای آماده نمودن شارژ ، تماس ، تفکیک فازها و جمعآوری حلال یا حرارت میباشد و در هر واحد آن فرآورده های مختلفی بدست میآید.
پتروشيمي به عنوان يكي از بخشهاي اصلي صنعت نفت از جمله صنايع مهم ومادر كشور است .اين صنعت بهعنوان يكي از گزينههاي مهم صادرات غير نفتي در جهت شكوفايي اقتصادي كشور، توسعه، بومي كردن فناوري و گسترش صنايع جانبي اعم از صنايع پايين دستي و يا صنايع تامين كننده نيازهاي فني، مهندسي و تحقيقاتي در كشور نقش اساسي دارد. خوراك صنايع پتروشيمي از محصولات پالايشي نظير نفتا ، گاز طبيعي و اتان استحصالي است
طبق تعريف انيستيتو نساجي ريون به اليافي گفته مي شود كه تمام آن و يا بيشتر آن ازسلولز بازيافته تشكيل شده باشد.بنابراين ريون انواع مختلفي از الاف مثل ويسكوزريون ويا كوپرانيوم را پوشش مي دهد .لازم به ذكر است كه ريون به الياف سلولزي بازيافتي اصلاح شده مثل استات ها اتلاق نمي گردد.توليد ريون ازطريق سه روش زير امكان پذير است:
نگاه کلی شيميدان آلي باتجربه به ندرت واكنش هايي را مي يابد كه فقط محصول (يا محصولات)مورد نظرش را توليد كند.علت اين عمل آن است كه در مخلوط واكنش همراه با محصول مورد نظر مقادير مختلفي از مواد اوليه تغيير نيافته و حلال ومحصول واكنشهاي جانبي كه همزمان با واكنش اصلي انجام مي شوند وجود دارد.شيميدان نيروي زيادي را صرف مي كند تا محصول مورد نظر را از چنين ناخالصي هايي جدا كند.هدف از اين تحقيق ارائه روشهاي مهمي است كه شيميدان امروزي جهت تفكيك و تخليص تركيبات آلي به كار برد.تقطير روشهای مختلفی برای جداسازی مواد اجزای سازنده یک محلول وجود دارد که یکی از این روشها فرایند تقطیر میباشد در روش تقطیر جداکردن اجزاء یک مخلوط ، از روی اختلاف نقطه جوش آنها انجام میگیردتقطیر ، در واقع ، جداسازی فیزیکی برشهای نفتی است که اساس آن ، اختلاف در نقطه جوش هیدروکربنهای مختلف است. هر چه هیدروکربن سنگینتر باشد، نقطه جوش آن زیاد است و هر چه هیدروکربن سبکتر باشد، زودتر خارج میشود.. تقطیر در عمل به دو روش زیر انجام میگیرد. روش اول شامل تولید بخار از طریق جوشاندن یک مخلوط مایع ، سپس میعان بخار ، بدون اینکه هیچ مایعی مجددا به محفظه تقطیر بازگردد. در نتیجه هیچ مایع برگشتی وجود ندارد. در روش دوم قسمتی از بخار مایع شده به دستگاه تقطیر باز میگردد و به صورتی که این مایع برگشتی در مجاورت بخاری که به طرف مبرد میرود قرار میگیرد. هر کدام از این روشها میتوانند پیوسته یا ناپیوسته باشند.تقطیر، معمولترین روشی است که برای تخلیص مایعات به کار می رود. دراین عمل مایع را به کمک حرارت تبخیر می کنند و بخار مربوطه را در ظرف جداگانه ای متراکم می کنند و محصول تقطیر را بدست می آورند
گاز مايع که بصورت مخفف LPG ناميده مي شود معمولاً عمدتاً از دو ترکيب هيدروکربني پروپان و بوتان با فرمول شيميايي C4H10, C3H8 تشکيل شده است. بوتان خود شامل دو ترکيب ايزوبوتان ونرمال بوتان است. LPG که معمولاً در برخي نقاط دنيا به نام ترکيب عمده آن، پروپان، نيز شناخته مي شود بعنوان محصول فرعي فرآيندهاي تصفيه و توليد گاز طبيعي و پالايش نفت خام توليد مي شود.
مقدمه؛
گاز طبیعی که از مخازن گازی استحصال می شود عمدتاً حاوی حجم قابل ملاحظه ای میعانات گازی است. مخصوصاً زمانی که حجم برداشت گاز از مخزن زیاد باشد. میعانات گازی به جريان هيدروكربني مايع گفته مي شود که در ذخایر گاز طبیعی وجود دارد و به صورت رسوب و ته نشین در گاز استخراجی يافت مي شود و عمدتاً از پنتان و هیدروکربنهای سنگینتر (+C5) تشکیل شده و دارای گوگرد پایین مي باشد و معمولا عاری از انواع فلزات است و تقریبا نیمی از آن را نفتا تشکیل میدهد.
میعانات گازی بر خلاف بوتان و پروپان نیازمند شرایط ویژه برای مایع ماندن نیستند و به شیوههای مختلف قادر به تبدیل به نفت سبک ، بنزين ، سوخت جت و... هستند. در قياس با پالايشگاه نفت خام ، در پالايشگاه ميعانات گازي، فرايندهاي تبديلي و پالايشي كمتر است بنابراين هزينه سرمايه گزاري آن نصف هزينه سرمايه گزاري پالايشگاه نفت خام است.
پلي استر به پليمرهايي اتلاق مي گرددكه داراي گروه استر-co-o-درزنجيره اصلي خودباشند.اين گروه استري،حاصل واكنش بين الكلهاي دوظرفيتي وكربوكسيليك اسيدهاي دوظرفيتي مي باشد.به هرحال درصنعت پليمرسازي وهمچنين صنعت نساجي معمولا منظورازالياف پلي استر(pes)الياف تهيه شده ازپلي اتيلن ترفتالات(pet)است كه متداولترين نوع بوده وفرمول آن به صورت زيراست:
پلی اتیلن یا پلی اتن
یکی از سادهترین و ارزانترین پلیمرها است. پلی اتیلن جامدی مومی و غیر فعال است. این ماده از پلیمریزاسیون اتیلن بدست میآید و بطور خلاصه بصورت PE نشان داده میشود. مولکول اتیلن ( 
) دارای یک بند دو گانه C=C است. در فرایند پلیمریزاسیون بند دو گانه هر یک از مونومرها شکسته شده و بجای آن پیوند سادهای بین اتمهای کربن مونومرها ایجاد میشود و محصول ایجاد شده یک درشتمولکول است.
تا به حال هوس کردین که یه مخزن 10 لیتری بنزین رو تو دستتون بگیرین و یک عدد کبریت روشن را با آرامش خاطر بندازین توي مخزن؟ تعجب نکنید! شاید روزگاری این کار محال به نظر میرسید! چون میزان تبخیر و درجه اشتعال بنزین (flash point) بسیار پایین است و در صورت چنین اتفاقی مخزن شما در کمتر از چند ثانیه منفجر میشد....
ولی این کار امروزه با محصول ضد انفجار eXess قابل انجام است!!! eXess چیست؟
پالايشگاه نفت يک واحد صنعتي است که در آن نفت خام به مواد مصرفي مانند سوخت جت، سوخت ديزل، نفت سفيد، بنزين، آسفالت، گاز مايع و بسياري ديگر از فرآوردههاي نفتي تبديل ميگردد. پالايشگاههاي نفت به طور معمول واحدهاي صنعتي بزرگ و درهم پيچيدهاي ميباشند که در آنها واحدهاي مختلف با هم در ارتباط ميباشند. پالايشگاههاي نفت بسته به نوع خوراکي که بر مبناي آن طراحي شدهاند داراي پيچيدگيهاي متفاوتي هستند که بر اساس آن ميزان و نوع محصولات متفاوت ميباشند و همچنين درجه پيچيدگي انرژي متفاوتي نيز خواهند داشت.
نفتی كه از چاه بیرون می آید همواره مقداری آب و رسوبات گازی به همراه دارد. در واحد بهره برداری هدف آن است كه این مواد را از نفت خام جدا كنند . نفت خام را به پالایشگاهها می فرستند (جهت تصفیه شدن) و یا اینكه از طریق ترمینال ها آن را صادر می كنند. می دانیم كه پالایشگاهها بر اساس نوع خوراک آنها طراحی می شوند.
در این واحد ابتدا یك سری آزمایشات مقدماتی مثل اندازه گیری مقدارash, N2,O2,H2O را روی نفت خام انجام می دهند. پس از آن به شناخت تركیب نفت خام بااستفاده از ستون تقطیر و روش غیر پیوسته می پردازند
استفاده از تكنولوژيهاي نوين با قابليتهاي بيشتر، يكي از روشهاي بهبود كيفيت و اقتصاد توليد، برتري در رقابت با ساير توليدكنندگان و در اختيارگرفتن بازار ميباشد. در صنايع پتروشيمي، خصوصاً در خاورميانه به دليل وجود توليدكنندگان متعدد و رقابت نزديك كشورهاي توليدكننده مواد پايه، استفاده از تكنولوژيهاي نوين بسيار به صرفه خواهد بود. يكي از اين روشها تبديل متانول به الفين ميباشد كه علاوه بر نو و اقتصاديبودن آن داراي امتيازات ويژهاي براي كشورهايي است كه از گاز طبيعي به عنوان خوراك پتروشيمي استفاده ميكنند. در اين مطلب به معرفي اين تكنولوژي و مزاياي استفاده از آن اشاره شده است:
اتيلن و پروپيلن مهمترين الفينهاي پايه ميباشند كه جهت ساخت پليمرهاي مختلف، بازارهاي بزرگي را به خود اختصاص دادهاند. اين دو مونومر امروزه از طريق كراكينگ گرمايي هيدوركربنهاي اشباعشده همچون اتان بدست ميآيند
اسفنجها مواد متخلخلی هستند که حبابهای گاز در حفرههای آنها حبس شده است. اسفنجها انواع گوناگونی دارند و با توجه به نرمی یا سختی کاربرهای مختلفی دارند. از اسفنجهای نرم در تهیه بالش و تشک و … استفاده میشود و اسفنجهای سخت و با چگالی گوناگون مصارف گوناگونی در تهیه وسایل خانگی و صنعتی دارند. امروزه ، گونههای زیادی از اسفنجها شناخته شده و تولید و مصرف میشوند. پلیاورتانها و پلیاستایرن از عمدهترین و پُرمصرفترین اسفنجها میباشند.
شیمی ماکرومولکولها (پلیمرها) برای اولین بار توسط مطالعات و تحقیقات پروفسور H.Staudinger در بین دو جنگ جهانی اول و دوم پا به عرصه وجود گذاشت و مانند سایر ایده های نوین با نظریات انتقادی شدید مواجه گشت که اکنون همگی فراموش شده اند مگر آنهایی که از آن پشتیبانی کردند و این علم را به ترقی افتخار آمیز امروز رسانیدند. این علم به کارشناسان شیمی آلی این امکان را داده است که بتوانند تعداد بسیار متنوعی از پلیمرها را از طریق سنتز بدست بیاورند.
بشر از آغاز خلقت بدنبال چیزی بوده است که بتواند از آن حرارت، روشنایی و نیروی لازم برای گرداندن چرخ زندگی خود را فراهم نماید. برای تامین حرارت نخست شاخ و برگ درختان و زغال چوب را که در دسترس داشت، بکار میبرد. روشنایی لازم را نیز با مشعلهای چوبی یا چراغهای پیه سوز و رفته رفته با چراغهایی که با روغنهای گیاهی و روغنهای معدنی میسوخت، تامین میکرد.
یکی از مراحل پالایش گاز طبیعی است. پس از تفکیک نفت با گاز مقداری آب آزاد همراه با گاز طبیعی وجود دارد که بیشتر آن توسط روش های جداسازی ساده در سر چاه یا در نزدیکی آن از گاز جدا میشود. در حالیکه بخار آب موجود در محلول گاز میبایست طی فرایندی بسیار پیچیده تحت عنوان عملیات نمزدایی و یا رطوبتزدایی از گازطبیعی تفکیک گردند.
در این فرایند بخار آب متراکم و موجود در سطح توسط ماده نمزدا جذب و جمع آوری میگردد.
اندازهگیری گازهای خطرناک روز به روز در صنعت امروز اهمیت بیشتری پیدا میکند. کارخانهها کمیتهای برای ایجاد استانداردهای محیطی تشکیل دادهاند و شرایط و استانداردهای بسیار سخت گیرانه ای برای جلوگیری از انتشار این گازها تعیین شده است. ABB(uk) سیستمی دایمی را پیشنهاد داده است که اندازهگیری گازها را با کیفیت بسیار بالا انجام میدهد و با اینکه هزینه بسیار اندکی را در طول دوره کار کارخانه تحمیل میکند، اما تحلیلگرهای NDIR و FTIR بسیار قدرتمندی دارد که توانایی مانیتورینگ خودکار و از راه دور را نیز دارد. فناوری قدرتمند FTIR میتواند به صورت هم زمان بیش از ۱۲ نوع از ترکیبات گازی شامل HCL، CO، NO، SO۲، NO۲، N۲O، NH۳ و H۲O، HF، O۲ و هیدروکربنها را شناسایی و اندازهگیری کند
تخلخل عبارت است از تمام خلل و فرجهای موجود در رسوب یا سنگ که به دو صورت کل یا موثر بیان میشود. تخلخل کل (Total Prosity) شامل تمام منافذ موجود در رسوب یا سنگ است که از نسبت حجم حفرههای موجود در سنگ به حجم کل سنگ بدست میآید و آن را به در صد بیان میکنند. تخلخل موثر یا مفید (Effective Prosity) شامل حفرههای متصل به هم است که قادر است مایعات را از خود عبور دهد. این تخلخل از نسبت حجم حفرههای متصل به هم به حجم کل سنگ بدست میآید. لازم به ذکر است که در سنگ حفرههایی وجود دارد که قادر نیستند مایعات را از خود عبور دهند. این حفرهها به نام تخلخل غیر مفید نامیده میشود و از تفاضل تخلخل مفید از تخلخل کل بدست می آید.
اصولا هر کسی که سر رشتهای از شیمی دارد، فرق بین یک جسم ساده اورگانیک مانند بنزن و ... و یک جسم پلیمری را میداند. اولین و عمدهترین فرقی که بین این دو نوع ماده وجود دارد، جرم مولکولی آنهاست. پلیمرها جرم مولکولی بسیار بالا از 10000 تا چندین میلیون دارند. پس جرم مولکولی ، شاخص تمایز بین جسم ساده اورگانیک و اجسام پلیمری است.
يكي از مهمترين عوامل تخريب تجهيزات صنعتي، پديدة خوردگي است كه به عنوان يكي از زيانبارترين آفتهاي صنايع مطرح ميگردد. اين زيانها به حدي اهميت دارد كه تحقيق در حوزههاي مربوط به فناوريهاي كنترل خوردگي، بخش عظيمي از پژوهشها و تحقيقات كشورهاي پيشرفته را به خود اختصاص داده است. اين مطالعات به تدوين استراتژيها, قوانين، آييننامهها و روشهاي مؤثري در زمينة پيشگيري و رفع اثرات خوردگي منجر شده كه تحت عنوان "مديريت خوردگي" مورد مطالعه قرار ميگيرند. در كشور ما نيز به دليل جايگيري صنايع نفت، گاز و پتروشيمي، در مناطق مستعد پديدة خوردگي, بررسي اين پديده و مديريت آن، از اهميت فوقالعادهاي برخوردار ميباشد:
خوردگي، فرآيندي طبيعي است كه فلزات را مورد حمله قرار ميدهد. از آنجايي كه فلزات، مصرف گستردهاي در جهان امروزي دارند، خوردگي تبديل به پديدهاي شده كه اطراف ما را احاطه كرده است. وسايل خانه، اتومبيل، تجهيزات صنعتي و لولههاي نفت و گاز مورد حمله خوردگي قرار ميگيرند و اين پديده ضررهاي مالي فراواني را موجب ميگردد.
